„Przełom. Dzieciństwo i dorastanie w latach 90.” – nowa wystawa czasowa w Muzeum Zabawek i Zabawy

Od 27 marca 2027 roku zapraszamy na wyjątkową ekspozycję, która w sposób wielowymiarowy opowiada o doświadczeniach młodego pokolenia dorastającego w Polsce w dekadzie dynamicznych przemian społecznych, kulturowych i technologicznych.

Lata 90. 

Lata dziewięćdziesiąte były czasem przełomu – okresem transformacji ustrojowej, otwarcia na świat oraz intensywnego rozwoju kultury popularnej. Jako instytucja od lat zajmująca się dokumentowaniem i interpretacją historii dzieciństwa, podjęliśmy próbę uchwycenia tej wyjątkowej dekady z perspektywy najmłodszych. Nasza wystawa pokazuje, jak zmieniająca się rzeczywistość wpływała na codzienność, marzenia oraz sposoby spędzania wolnego czasu dzieci i młodzieży.

Na ekspozycji prezentujemy szeroki wybór obiektów, które współtworzyły świat dorastania w latach 90. Są wśród nich zarówno zabawki i gry – od klasycznych planszówek po pierwsze konsole i komputery – jak i przedmioty codziennego użytku, które dziś mają charakter niemal symboliczny. Zwiedzający zobaczą m.in. kasety magnetofonowe, walkmany, czasopisma młodzieżowe, kolekcjonerskie karteczki, a także elementy wyposażenia pokojów dziecięcych i szkolnych. Każdy z tych obiektów stanowi fragment większej opowieści o świecie sprzed ery smartfonów i mediów społecznościowych.

Zmiany i nostalgia

Tworząc tę wystawę, zależało nam nie tylko na wywołaniu nostalgii, ale także na zachęceniu do refleksji nad zmianami, jakie zaszły w sposobach zabawy, komunikacji i budowania relacji społecznych na przestrzeni ostatnich dekad. Zestawiamy doświadczenie dorastania w świecie analogowym z realiami współczesności, stawiając pytania o to, jak zmieniło się dzieciństwo i co pozostało niezmienne.

Naszą ekspozycję kierujemy zarówno do osób, które same dorastały w latach 90. i chcą powrócić do wspomnień z tego okresu, jak i do młodszych odbiorców, dla których będzie to okazja do poznania niedawnej, lecz znacząco odmiennej rzeczywistości. Wierzymy, że wystawa stanie się przestrzenią międzypokoleniowego dialogu – miejscem spotkania różnych doświadczeń, emocji i perspektyw.

Dofinansowanie

Wystawę dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Wystawa dostępna do 30 sierpnia 2026 roku

Zapraszamy do wspólnej podróży w czasie – do świata lat 90., który dla jednych jest żywym wspomnieniem, a dla innych inspirującym odkryciem.

Zgromadzone eksponaty pochodzą ze zbiorów:

• Muzeum Zabawek i Zabawy
• Biblioteki Jagiellońskiej
• Fundacji Promocji Retroinformatyki Dawne Komputery i Gry
• Muzeum Historii Klubu Iskra Kielce
• Koronnego Kolekcjonera. Pamiątki Korony Kielce koronnykolekcjoner.pl

oraz zbiorów prywatnych:

A. Błaszczyńskiej, A. Buńko, A. Ciosek, dr P. Ciszka, dr. J. Dulewicza, dr D. Dyktyńskiej, I. Grabczak, dr B. Kasprzyk-Dulewicz, M. Kolasy, M. Kopeć, I. Kowalczyka, P. Krystiana, dr J. Krzewickiego, T. Łazarza, A. Łysek, M. Malanowicza, M. Nosek, A. Późniak, A. Szczepanik, K. Snopka, W Szmidta, T. Szymańskiego, M. Tambor, W. Wesołowskiego, dr P. Wolańczaka

Wystawę dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Kuratorka wystawy: dr Barbara Kasprzyk-Dulewicz

Koordynatorka wystawy: Alicja Ciosek

Współpraca: Alicja Ciosek, dr Ilona Daria Dyktyńska, Przemysław Krystian

Teksty: A. Ciosek, dr P. Ciszek, dr J. Dulewicz, dr D. Dyktyńska, dr B. Kasprzyk-Dulewicz, P. Krystian, M. Kolasa, M. Kopeć, K. Snopek, B. Tambor

Graffiti i projekt plakatu: Igor Kowalczyk „Endone”

Projekt aranżacji i grafika: Alicja Ciosek

Promocja wystawy: Przemysław Krystian, Natalia Nowak

Zespół techniczny: Bernard Tersa, Tomasz Łazarz

Przygotowanie i opracowanie eksponatów: Dział Gromadzenia Zbiorów

Organizator: Miasto Kielce, Muzeum Zabawek i Zabawy

Patronat honorowy: Prezydent Miasta Kielce, Rzecznik Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak, Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach

Patronat medialny: Radio eM, Radio Kielce, Radio Rekord, Radio FAMA, Echo Dnia, TVP3 Kielce, TVP Info, Telewizja Świętokrzyska, Tygodnik eM, Kultura i sztuka, MuzeOn