Świat stworzony przez Edmunda Niziurskiego, świat młodych rozgrywający się na podwórku, w klasie, pośród zabytków Kieleczyzny, świat zagadek i niespodziewanych wydarzeń, który fascynował kolejne pokolenia czytelników. W tej części wystawy zostały pokazane elementy tego świata odnoszące się do fabuły: „Księgi Urwisów”, „Awantury w Niekłaju”, „Sposobu na Alcybiadesa”, „Klubu Włóczykijów” i „Trylogii Odrzywolskiej”. Dobór tytułów nie jest przypadkowy. Każdy z nich rozgrwa się na Kieleczyźnie, bądź jest inspirowany „kieleckimi” wspomnieniami Autora.

W tej części wystawy zwiedzający poznaje dawne gry, zabawy i zabawki, przybory szkolne, a także czasopisma dziecięce i młodzieżowe. Całość uzupełniają fotografie Kielce i okolice z poszczególnych dekad PRL-u. Niezwykłym graficznym uzupełnieniem tej części wystawy są ilustracje wykonane przez artrystkę Joannę Biskup-Brykczyńską. Dzięki jej pracom bohaterowie książek ożywają na ścianach wystawowych. Jednak to nie koniec niespodzianek – warto uważnie przyjrzeć się różnym elementom wystawy, gdyż część z nich zaprasza do wspólnej zabawy – dotknij naszych replik, rozwiąż zagadki, zajrzyj do szuflad, zobacz co się kryje w fotoplastikonie, obejrzyj dokładnie niezwykły magiczny sześcian, a na koniec podejmij wyzwanie i zostań „Piątym Wspaniałym” niczym bohaterowie „Trylogii Odrzywolskiej”. Na chętnych czeka również gra i nasza autorska „Mapa Niziurszczyzny” czyli katalog-przewodnik, dzięki któremu poznasz ważne miejsca z naszego regionu dla Edmunda Niziurskiego.

Księga Urwisów

Góra Miedzianka to piękne miejsce z widokiem na Góry Świętokrzyskie i długą historią górnictwa. W okolicznym miasteczku Wilczków rozgrywa się akcja książki Edmunda Niziurskiego. Główni bohaterowie to Karlik, który przyjeżdża tu z ojcem, i Wiktor, miejscowy chłopak, który stracił ojca w czasie wojny.

Chłopcy żyją w trudnych czasach – często muszą pomagać w domu zamiast chodzić do szkoły brakuje im ubrań i zabawek – sami robią zabawki z patyków, fajerki piecowych czy niepotrzebne rzeczy. Pewnego dnia odkrywają, że ktoś chce wysadzić kopalnię i próbują rozwiązać zagadkę. Dzięki ich odwadze i pomocy dorosłych wszystko dobrze się kończy – ale kto był winny? Sprawdź w książce!

Awantura w Niekłaju

Historia o grupie dzieci, które spędzają wakacje w starym, zarośniętym ogrodzie. Powstają tam trzy grupy przyjaciół: „Piraci”, „Koloniści” i dziewczęce „Zielone Jaszczurki”, które kłócą się o to, co zrobić z ogrodem. Jedni chcą szukać skarbu, inni zamienić ogród w boisko. Dzieci toczą zabawne „wojny” z łukami i pukawkami, ale też potrafią się razem bawić. Nagle odkrywają, że ktoś chce ukraść tajny wynalazek z pobliskiej fabryki. Ponieważ dorośli im nie wierzą, dzieci postanawiają same powstrzymać złodziei. Udaje im się ich złapać i przy okazji znajdują prawdziwy skarb.

Sposób na Alcybiadesa

To zabawna opowieść o uczniach klasy VIII a, którzy zamiast się uczyć, próbują znaleźć sposób, jak zdobywać dobre oceny bez wysiłku. Chłopcy – Ciamciara, Pędzel, Słaby i Zasępa – trafiają na „sposób na Alcybiadesa”, czyli profesora Misiaka, spokojnego nauczyciela historii. Stosując podpowiedzi starszych kolegów, zaczynają go „rozpracowywać”, m.in. przez tzw. dryf, czyli odciąganie od tematu lekcji. Ku własnemu zdziwieniu, coraz bardziej wciągają się w historię i zaczynają ją naprawdę rozumieć. Nauczyciel, choć początkowo łatwowierny, zyskuje w oczach uczniów ogromny szacunek. Wszystko zostaje wystawione na próbę, gdy chłopcy muszą oprowadzić klasę z Ełku po Warszawie i wykazać się wiedzą. Czy poradzą sobie i okażą się lepsi, niż sami o sobie myśleli?

Klub włóczykijów

Główny bohater Kornel zamiast odpoczywać w wakacje, musi się uczyć – ale szybko trafia w wir niezwykłej przygody. Wraz z wujem Dionizym, korepetytorką Joanną i przyjaciółmi wyrusza na wyprawę w poszukiwaniu zaginionego skarbu z czasów powstania w 1863 roku. Ich podróż prowadzi przez Warszawę, Pułtusk, Kurpie i Góry Świętokrzyskie. Po drodze mają aż trzynaście przygód, a jedna z nich rozgrywa się na tajemniczym Świętym Krzyżu. Przeszkadzają im dwaj zabawni złoczyńcy – elegancki Kadryll i mądry Nieszczególny, którzy wcale nie są tacy groźni, jak się wydaje. Wyprawa pełna jest zagadek, legend i niespodzianek. Czy znajdą skarb i co się w nim kryje? Przekonaj się, czytając ostatnią przygodę!

Trylogia Odrzywolska

Historia czwórki chłopców – Tomku, Maćku, Aleksandrze i Zygmuncie – którzy marzą o wielkich przygodach, ale nudzą się w swoim mieście Odrzywoły.

Powieść składa się z 3 części:

„Naprzód, wspaniali!”, Pewnego dnia w mieście zaczynają dziać się dziwne rzeczy – pojawia się tajemniczy mężczyzna i podejrzane plany w ruinach starego browaru.

W drugiej części – Awantury kosmiczne – chłopcy szukają cennych i przeklętych klejnotów z Bagdadu, które mogą przynieść nieszczęście. W trzeciej książce – Adelo, zrozum mnie! – Tomek i Zygmunt zostają porwani i trafiają do szpitala, a historia zamienia się w dreszczowiec. Do przygód dołączają też dziewczyny – Matylda i Adela – które wprowadzają nowe emocje i pierwsze zauroczenia. Bohaterowie bawią się, grają, robią zdjęcia i odkrywają tajemnicze miejsca w mieście i w Górach Świętokrzyskich. To opowieść o dzieciństwie, przyjaźni i szukaniu przygód.